کیایدک | خرید قسطی لوازم یدکی خودرو
توضیحات
سیبک فرمان که به آن توپک فرمان، بالشتک مفصلی فرمان یا به انگلیسی Ball Joint گفته میشود، یکی از حیاتیترین و پرفشارترین قطعات در سیستم تعلیق و فرمان خودرو است.
به طور خلاصه، کاربرد اصلی سیبک فرمان، ایجاد یک مفصل محوری (چرخشی) در عین حال انعطافپذیر بین قطعات سیستم تعلیق و فرمان است، به طوری که اجازه دهد چرخها همزمان با حرکت عمودی (ناهمواری جاده) بتوانند به نرمی فرمان بگیرند و بچرخند.
ساختار و عملکرد سیبک فرمان
سیبک فرمان اساساً یک مفصل کروی است که از دو بخش اصلی تشکیل شده است:
- توپ (Ball): یک میله فولادی کروی شکل که در انتهای خود یک سر متصل شونده (یا رزوه شده) دارد.
- سوکت (Socket): محفظهای است که توپ را در خود جای میدهد. این سوکت معمولاً با یک بوش (پلاستیکی، پلیاورتان یا فلزی) پوشیده شده است و درون آن با گریس پر شده تا حرکت روان و بدون سایش باشد.
نقشهای کلیدی سیبک فرمان:
- انتقال نیرو (Load Bearing): سیبک فرمان وظیفه دارد تمام فشارهای وارده از جاده (شامل ضربات عمودی، نیروهای جانبی در پیچها و نیروهای فشاری و کششی ترمز) را از سیستم تعلیق به بازوی نگهدارنده (مثل طبق یا سیبک طبق) منتقل کند و تحمل نماید.
- ایجاد محور چرخش (Steering Pivot): در سیستم فرمان، سیبکها به طبقهای پایین و بازوهای نگهدارنده متصل میشوند. این اتصال اجازه میدهد که چرخها حول یک محور عمودی (محور فرمانپذیری) به چپ و راست حرکت کنند بدون اینکه قطعات دیگر تحت فشار یا پیچش قرار گیرند.
- جذب ارتعاشات (Damping): به دلیل ماهیت مفصلی و وجود مواد روان کننده و ارتجاعی (بوش) در سوکت، سیبکها مقداری از ارتعاشات و ضربات کوچک جاده را قبل از رسیدن به شاسی و کابین جذب میکنند و به نرمی سواری کمک میکنند.
- حفظ هندسه تعلیق: سیبک باید به گونهای طراحی شود که در طول دامنه حرکتی فنر، زاویههای کمبر (Camber) و کستر (Caster) چرخ را تا حد امکان در محدوده استاندارد نگه دارد تا سایش لاستیکها یکنواخت باشد.
محل قرارگیری سیبک فرمان
در اکثر خودروهای مدرن، دو نوع سیبک فرمان اصلی وجود دارد:
- سیبک فرمان پایین (Lower Ball Joint): که معمولاً مستقیماً به طبق پایین (Lower Control Arm) متصل میشود و بار اصلی وزن خودرو و ضربات عمودی را تحمل میکند.
- سیبک فرمان در سیستم فرمان: در برخی خودروها (به خصوص سیستمهای فرمان رک و پینیون قدیمیتر) سیبکها مستقیماً در انتهای سیبکهای کشویی (Tie Rod Ends) قرار دارند که مسئول تغییر جهت چرخها هنگام چرخش فرمان هستند.
نشانههای خرابی سیبک فرمان
خرابی سیبک فرمان یک خطر جدی ایمنی است، زیرا میتواند منجر به جدا شدن کامل چرخ از سیستم تعلیق شود. علائم رایج خرابی عبارتند از:
- صدای تقتق یا جلز و ولز (Knocking Sound): شنیده شدن صدای ضربه، به خصوص هنگام عبور از دستاندازها یا هنگام ترمزگیری. این صدا ناشی از لق شدن توپ درون سوکت است.
- لقی فرمان (Steering Play): احساس شل بودن یا بازی بیش از حد فرمان در حالت حرکت مستقیم.
- سایش نامنظم لاستیک: سایش سریع و غیرطبیعی در لبههای داخلی یا خارجی آج لاستیک.
- فرمان سفت یا کشیدن فرمان: خودرو در مسیر مستقیم تمایل به کشیدن به یک طرف دارد، حتی با فرمانگیری صحیح.
نقد و بررسی وجود ندارد.